Dons wetenswaardigheden 2017-11-11T17:51:51+00:00

Dons wetenswaardigheden

Dons of veren?

Dons is een schachtloze veerpluis van een gans of eend. Een donsje lijkt nog het meeste op een sneeuwvlok  en bestaat uit een bijna onzichtbare kern met daaraan vast vele zijdeachtige haartjes die elk weer voorzien zijn van kleine weerhaakjes. En gans of eend heeft maar een klein percentage dons in verhouding tot de hoeveelheid veren, waardoor de dons ook duurder is.
Veren zijn duidelijk vele malen zwaarder dan dons waardoor een dekbed gevuld met veel veren veel zwaarder is. Hoe hoger het donspercentage in een dekbed hoe comfortabeler en lichter  het dekbed is. Met speciale sorteermachines kan de dons van de veren gescheiden worden. Vaak wordt er een mix van dons en veren gebruikt zoals 90% dons / 10% veren. Vanaf 90% dons voel je de veren vrijwel niet in het dekbed, daarom begint de dekbeddencollectie van Cassenz met een 90% dons percentage.

Ganzen – of eendendons

De dons van een gans is groter dan die van de eend en heeft ook iets meer verkracht. Met ganzendons kun je dan ook met minder vulling hetzelfde volume verkrijgen. Het volume geeft de isolatiewaarde (warmte-klasse) aan.
Zowel bij ganzen- als bij eendendons zijn er verschillende kwaliteiten. De herkomst van de dons zegt niets over de kwaliteit van de dons. De kwaliteit van dons wordt gemeten in vulkracht, de kracht die de dons heeft om tot een bepaald volume te komen. Hoe beter de vulkracht hoe beter de donskwaliteit.

Ganzen- of eendenveertjes

De pen van een ganzenveer is stomp en rond, haar vorm is sterk gebogen en gedrongen. Aan de onderzijde is zij zeer pluizig. De eendenveer is kleine en loop naar boven spits toe. Aan de onderkant is zij minder pluizig. De ganzenveer is iets krachtiger gebouwd zodat de veerkracht wat groter is.

Eiderdons

De eidereend gebruikt haar dons voor het maken van haar nest. Eiderdons wordt in tegenstelling tot ganzen- of eendendons handmatig uit het nest geraapt na het broedseizoen. Eiderdons is lichter dan ganzen- of eendendons. De kleur van eiderdons is bruin en komt hoofdzakelijk uit IJsland.
Eiderdons is de mooiste en tevens  duurste kwaliteit dons.

Dons- en verendichte tijk

Omdat dons zo fijn is en veren soms iets scherp dienen de tijken (hoes) zeer fijn geweven te worden en bovendien nog bewerkt te worden.
De mooiste tijken wegen rond de 80 a 90 gram per vierkante meter. Deze tijken worden batist genoemd.
De tijken worden afgestemd op het soort dons wat er gebruikt wordt om een dekbed mee te vullen. Hoe lichter vulling voor het dekbed, hoe fijner de tijk die wordt ingezet.

Warmte-isolatie

Een donsje of veertje dankt zijn warmte isolerend vermogen aan de stilstaande lucht die het tot stand kan brengen. Donsjes zijn lichter dan veertjes, bijzonder volumineus en kunnen veel meer lucht bevatten dan veertjes, Veertjes ontlenen hun isolerend vermogen aan de volgende punten:
1. De hoornsubstantie is een slechte warmtegeleider (goede isolatie).
2. De veer is opgebouwd uit fijne luchtkanaaltjes en lucht is een slechte
warmtegeleider (goede isolatie).
3. Door de kromming van de veer ontstaan in combinatie met andere veertjes
eveneens ruimtes waarin zich lucht bevindt (goed isolatie).

Warmteklassen

De warmte-isolatie van een dekbed is afhankelijk van de dikte van een dekbed. Een 8 cm hoog dekbed, gevuld met veren is dus even warm al een 8 cm hoog dekbed gevuld met dons. Voor dezelfde warmte-isolatie zal een verendekbed echter veel zwaarder wegen als een dekbed dat het gevuld is met dons.
De indeling van e warmteklassen is als volgt :

Warmteklasse 1. v.a. 8,80cm grootste isolatie. Voor echte koukleumen
Warmteklasse 2. 6,20 – 8,20cm gemiddelde isolatie. Geschikt voor de meeste mensen in onverwarmde slaapkamers.
Warmteklasse 3. 4,00 – 5,70cm kleine isolatie.  Voor mensen met een slaapkamer die iets warmer is.
Warmteklasse 4. 2,00 – 3,40 cm kleinste isolatie. Zomerdekbed.

Met deze indeling wordt de keuze van een dekbed voor de consument een stuk eenvoudiger.

Kwaliteit

Naast het dons en veren percentage is de kwaliteit van die dons en veren nog belangrijker. Hoe groter het donsje hoe mooier de kwaliteit en hoe minder er in een dekbed hoeft om dezelfde warmteklasse te realiseren.